Academy to honour a number of SU academics

The Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns (South African Academy for Science and Art) will honour a good number of academics from Stellenbosch University (SU). Two award ceremonies will take place – in Pretoria (27 June) and in Stellenbosch (13 September) respectively.

Prof Eugene Cloete. Foto: Jacques Botha)

Prof Eugene Cloete. Photo: Jacques Botha)

Those honoured from SU are Prof Eugene Cloete, Vice-Rector: Learning and Teaching; Prof Albert Grundlingh, Chairperson of the Department of History; Prof Philip Spies, emeritus professor and former Director of the Institute for Futures Research; Prof Hermann Giliomee, Professor Extraordinary in History; Mr Koos Bekker, Group CEO of Naspers and Member of the SU Council; Prof Jan Lochner, emeritus dean of the Faculty of Medicine and health Sciences; Prof Piet Steyn, emeritus professor of the Department of Chemistry and Polymer Science and former acting Senior Director: Research; Prof Dave Richardson of the Department of Botany and Zoology and Director of the DST/NRF Centre of Excellence in Invasion Biology; Prof Thinus Kruger of the Department of Obstetrics and Gynaecology; and Prof Elizabeth Wasserman, Professor Extraordinary in the Department of Pathology.

Prof Cloete will receive the Akademie se Erepenning van die Fakulteit Natuurwetenskap en Tegniek (honorary medal of the Faculty of Science and Technique); Prof Wasserman will be honoured with the Alba Bouwerprys vir Kinderliteratuur (youth literature), Prof Grundlingh the Stalsprys vir Geskiedwetenskappe (history); prof Spies the Stalsprys vir Toekomskunde (futurology), Prof Giliomee the N.P. Van Wyk Louwmedalje (N.P. Van Wyk Louw  Medal –  awarded for exceptional contributions towards advancing the humanities), Mr Bekker the Frans Du Toitmedalje vir Bedryfsleiding (leadership in industry), Prof Steyn the M.T. Steynmedalje vir Natuurwetenskaplike en Tegniese Prestasie (Medal for Science and Technical Achievement), Prof Lochner die D.F. Malanmedalje (awarded for producing work of the highest calibre in the promotion of the Afrikaans language and culture), Prof Richardson the  Havengaprys vir  Lewenswetenskappe (Life Sciences)  and Prof Kruger the Havengaprys vir Gesondheidswetenskappe (Health Sciences).

Among the other recipients are a number of SU alumni.

  • Visit www.akademie.co.za for more information. The Akademie is known by its Afrikaans name.

Information on the prizes and recipients (Source: www.akademie.co.za)

(Currently only available in Afrikaans)

ProF Wasserman

Prof Elizabeth Wasserman

Die Erepenning van die Fakulteit Natuurwetenskap en Tegnologie, aan prof Eugene Cloete, word toegeken vir prestasies en bydraes ten opsigte van die bevordering en ontwikkeling van die besondere vakgebied en kan net in uitsonderlike gevalle toegeken word. As Visepresident van die International Water Association (IWA) en voorsitter van die IWA se Strategiese Raad word sy impak op die watersektor internasionaal ondervind. Hy is verantwoordelik vir die strategiese bestuur van die wêreld se grootste vereniging van beroepslui in die waterbedryf waarvan 10 000 lede 153 lande verteenwoordig.

Die ALBA BOUWERPRYS VIR KINDERLITERATUUR word toegeken vir enige literêre werk in die kategorie kinderliteratuur dws die groep lesers van sewe tot twaalf. Die prys word vanjaar toegeken aan Elizabeth Wasserman vir haar Anna Atoom-reeks

Die Stalsprys word toegeken vir ‘n hoogstaande publikasie of ‘n reeks van hoogstaande publikasies by voorkeur in Afrikaans, asook vir indiwiduele of gesamentlike produkte van hoogstaande gehalte waardeur buitengewone bydraes tot die wetenskaps­beoefening gemaak word.

Die Stalsprys vir Geskiedwetenskappe word toegeken aan prof Albert Grundlingh van die Departement Geskiedenis, vir sy oeuvre en spesifiek vir sy baanbrekerswerk getiteld Die “Hendsoppers” en “Joiners”: Die rasionaal en verskynsel van verraad. Laasgenoemde werk het wel ‘n geskiedenis deurdat dit reeds in 1979 gepubliseer is, maar erkenning word hiermee gegee aan ‘n publikasie wat in die jongste tyd uitgekristalliseer het as baanbrekerswerk in die Afrikaanse geskiedskrywing. Dit het inderdaad die bakens van Afrikaanse geskiedskrywing oor die Anglo-Boereoorlog verskuif. Met die werk staan Grundlingh aan die voorpunt van ‘n nuwe geslag Afrikaanse historici wat met hul objektiwiteit die leiding in die historiografie van die Anglo-Boereoorlog geneem het.

Die Stalsprys vir Toekomskunde word toegeken aan prof Philip Spies, emeritus professor en direkteur van die Instituut vir Toekomsnavorsing aan die US. ‘n Operasionele sowel as ‘n inhoudelik-akademiese aspek van prof Spies se bydrae tot wetenskapsbeoefening in Suid-Afrika kan onderskei word. Op die operasionele front het dit veral te make met die totstandkoming van die Instituut vir Toekomsnavorsing – die eerste (en bes moontlik steeds enigste) instelling van sy soort in die land. Spies was die dryfveer en grondlegger van hierdie unieke akademiese instelling

Die N.P. VAN WYK LOUWMEDALJE is driejaarliks vir toekenning beskikbaar aan ‘n kandidaat vir sy skeppende bydraes tot die ontginning, organisasie en volgehoue uitbouing van ‘n vertakking of vertakkings van die geesteswetenskappe en wat as ‘n wesenlike en belangrike bydrae tot die bevordering van die geesteswetenskappe beskou kan word. Die prys word toegeken aan prof HB Hermann Giliomee, Buitengewone professor in Geskiedenis aan die US.

Die grondslag van prof Giliomee se metodologies-wetenskaplike denke is gelê deur die negentiende eeuse Duits historiese tradisie van die strewe na neutraliteit van die historikus en sy verantwoordelikheid om die geskiedenis nie aan allerhande teorieë of heersende idees te toets nie, maar om elke tydperk in die geskiedenis in sy eie reg en sy eie konteks te verstaan. Prof Giliomee word vereer vir sy nuwe interdissiplinêre insig in die geskiedenis van die Afrikaner en van Suid-Afrika, wat verskil van die bestaande werke.

Die FRANS DU TOITMEDALJE VIR BEDRYFSLEIDING word driejaarliks toegeken vir bedryfsleiding. Die volgende geld by die oorweging van ‘n kandidaat:

(i)      sy skeppende bydrae tot die Suid-Afrikaanse bedryfslewe;

(ii)     sy volgehoue uitbouing oor ‘n lang tydperk van die terreine waarop hy hom begewe het;

(iii)    sy leiding op bepaalde terreine en die besieling wat daar van hom uitgegaan het om die gebied verder te ontwikkel.  Die prys word as ‘n kroon op ‘n lewenstaak beskou en kan slegs een maal aan ‘n persoon toegeken word.

Die prys word toegeken aan dr Koos Bekker, Besturende Direkteur van Naspers. Dr Bekker het die finansiële profiel en strategie van Naspers in die afgelope tien jaar verander om die leidende mediamaatskappy in Afrika te word. Die skep van M-Net het die ontwikkeling van soortgelyke dienste in die Verenigde Koninkryk en Duitsland vooruitgeloop. Hy en sy span het die potensiaal van digitale seltelefonie lank voor enigiemand anders in Afrika besef en suksesvol toegepas. In terme van ‘n suksesvolle sakeman is Koos Bekker in alle waarskynlikheid een van die vyf mees merkwaardige Afrikanersakemanne van alle tye.

Die D.F. MALANMEDALJE word as ʼn besonder hoë onderskeiding beskou en word alleen toegeken aan persone wat werk van die hoogste gehalte gelewer het ter bevordering van die Afrikaanse taal en kultuur.  Die prys is elke drie jaar beskikbaar vir ‘n toekenning en dit word toegeken aan prof Jan Lochner, emeritus Dekaan van die Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe aan die US Stellenbosch. Prof Lochner het ‘n enorme bydrae gelewer tot die uitbouing van die Afrikaanse taal en spesifiek ten opsigte van mediese terme en die interpretasie daarvan.

Die M.T. STEYNMEDALJE VIR NATUURWETENSKAPLIKE EN TEGNIESE PRESTASIE word toegeken aan ‘n kandidaat vir sy skeppende bydraes tot die ontginning, organisasie en volgehoue uitbouing van ‘n vertakking(s) van die natuurwetenskap of die tegnologie. Dit moet as ‘n wesenlike en belangrike bydrae tot die bevordering van die natuurwetenskap of die tegnologie beskou word, en moet suksesvol toegepas word in landsbelang. Die prys word beskou as die kroon op ‘n lewenstaak en kan daarom slegs een maal aan ‘n persoon toegeken word.

Die medalje word vanjaar toegeken aan prof Piet Steyn, emeritus professor, Departement Chemie en Polimeerwetenskappe aan die US. Prof Steyn word beskou as een van die mees uitnemende chemici in Suid-Afrika. Aan die WNNR het prof Steyn ‘n span organiese chemici gelei wat internasionaal as dié toonaangewende mikotoksiennavorsingsgroep beskou is. Hy is ook die enigste persoon uit Afrika om as president van twee internasionale organisasies te dien, naamlik “The International Union of Pure and Applied Chemistry” (IUPAC) en “The International Association of Cereal Science and Technology” (ICC), Wene, Oostenryk.

Die HAVENGAPRYS is ‘n jaarlikse prestigeprys wat toegeken word vir oorspronklike navorsing op natuurwetenskaplike en/of tegniese gebied.  Die prys kan net een maal aan ‘n persoon toegeken word.

Die Havengaprys vir Lewenswetenskappe word toegeken aan prof Dave Richardson, verbonde aan die Departement Plant- en Dierkunde van die US. Hy is ook die Direkteur van die Sentrum van Uitnemendheid vir Indringerbiologie aan dieselfde universiteit. Prof Richardson is ‘n plantkundige en omgewingskundige wat as ‘n wêreldleier op sy vakgebied beskou word en hy geniet wye erkenning plaaslik en in die buiteland as een van die heel voorste kenners van die indringerbiologie, in besonder die dinamiek daarvan. Sy kundigheid is veral gesetel in die gebied van die indringer ekologie, en die ekologie en biogeografie van denne en fynbos ekologie, met besondere klem op bewaringsbiologie en omgewingsmodellering.

Die Havengaprys vir Gesondheidswetenskappe word vanjaar toegeken aan prof Thinus Kruger, verbonde aan die Departement Verloskunde en Ginekologie, US. As klinikus doen prof Kruger baanbrekerswerk op manlike infertiliteit. Sy oorspronklike analise op sperm morfologie het gelei tot die wêrelderkende Tygerberg streng kriteria van sperm morfologie tydens semen analise en word tans wêreldwyd in reproduktiewe biologie gebruik.