Hantamberge
Deur Inge Botes
dag 1
“moenie verslaap soos Willem Breytenbach nie.”
het SW se toerskyfies beveel
“dan hoef ons nie vir jou te wag nie.”
en geen tyd innie Hantam word gesteel
nostalgie wat die Neelsie versier
want ou vriende omhels met plesier
en nuwes trap onseker rond
vir die wraak? of die Noord-Kaapse kouefront?
die bus: ‘n rumoer, lawaai, makietie as jy wil
maar na die Karoo-drumpel sommer tjoepstil
en só sluk die eenvoud 60 van ons in
of was dit bloot leër blase na Clanwilliam?
ons eet chiprolls, granola bars, continental buns
in klipwerf groet ons die hendrikse en oom hans
en ons laai ons woolies sakkie innie bakkie
en kry ‘n rooi mussie uit die bussie
en hou kring-geselsies oor ordentlik wees
oor die bestuur wat ons diepslee vrees
gou verlig deur vals gelag en dan geskreeu
en chaotiese gesang van De Machtige Koning se Leeuw
Jakes en Bianca is aangewys as slot en grendel
en Jurie is genooi, hy mag maar agterna drentel
sandsteen-skalie-skapie-stappie
is dag 1 se 2 kilometer-proehappie
grasperk tentopslaan en lensies week vir nachos
en skiet oopmaak met ons mage vol kos
kosma bederf ons met nuwe Meksikaanse spesery
en ons arme Nederlander het buikpyn gekry
ballade van ‘n sterwende bok, was soos altyd, bok
Petrus & Philip het koppe se punchline opge-
mors
die Jills het vergeet dat die Indiane hulle jaag
Mario & Luigi skat nog steeds vir Maria laag
edel agbare Oom Hans
hoekom sê Bertus sy verloofde praat te veel
en waarom ken Laurika die inhoud van Jian se koshuiskas
lyk ons rooi mussies regtig soos puisies op die Karoo-gesig
laat die toerpa nou op roekelose sê-goed ondersoek inrig
toemaar liefie, ek like it, het Bertus verduidelik
Jian is my kêrel se kamermaat, sê Laurika, dis onvermydelik!
“dit is wat dit is” het Inge oor die mussies verklaar
min om nog te sê is daar
en SW parafeer die dag met sy unieke voorsittermerk
met die geheime bestanddeel wat ‘n wintertoer laat werk
opstaantyd more is 8 uur, en toe sê hy vir die dames nag
maar dis dan 10 ure se slaap! is die BTK nou sag?
die kort antwoord en reine waarheid is nee
want later bad ons in ys en vergader in minus temperature vir slee!
dag 2
nou ja, die stokers sou eers 8 uur sing
maar vir Petrus was dit ‘n onnodige ding
die Kkkaroo-kkkoue het hom beetgekkkry
toe staan hy maar vieruur op om frostbite te vermei
en gooi ‘n paar houte op gisteraand se vuur
man-alleen, met die perde, het hy die donker verduur
“bobbejaan klim die berg” het die res van ons genooi
na die winter wonderland in ys getooi
die gevries glinsterend soos verloofringe in die son
vroeg het die dames gedink aan hulle dag wat kom
Dorothy, hemelshoog verskiet, sál lekker verjaar
as Lize en Marlize net asseblief hulle tent kan afslaan
toerpa het ons siele die oggend bedien
met ‘n kleurvolle vertaling van psalm sestien
smeer sonblok, hidreer en trek jou skoene uit
het die voorsittersfluitjie op ons gefluit
só begin ons stap, maar hou gamebreak met die beginpunt nog in sig
daar, daar BTKaners, hierdie wille bulte sal jou nou jou knieë laat lig
en daardie middag het ons sleeptong na elektroliete gesmag
en Thommedaris besluit om sy kosgroepie te laat lag
hy sluk die salami water soos stroop
en trek sy gesig in ‘n Europese knoop
“dit smaak SAUT” het hy gesê
en gevra of ons ook daarvan wil hê
ná middagete maak SW skiet oop
die dames góói hul sakke af en laat loop
veral Marlize wat van Jian probeer wegkom
en toe hardloop sy reguit vas in Thom
die Nederlander wou nog vra of sy sal slee
en toe is die Hopefielder al op sy knieë
ons bestemming was ‘n knus baksteenhuis
die dames sug van verligting en die ouens bal ‘n vuis
want die ander kry kaggel en dié buite se gevries
en die manne mag nie kla nie, want hulle het hierdie toer gekies
die bruidegom-son dans die daglig minder
en groet die geliefkoosde mense-kinders
sodat die sukkulente veld weer more kan glinster.
voor pikdonker kom ‘n vent na sy stokerkring
en wys vir ons ‘n skrikwekkende ding:
sy hemp was oor sy tent gegooi
en binne minute trek dit nie meer plooi
onbeweeglik gevries maak sy hemp ons bang
want dit het dan netnou nog aan sy bolyf gehang
bacon pesto pasta gekook uit die boonste rakke
die ouens lus vir seconds met die dames kort op hul hakke
vir oulaas vlieg Bertus & Danielle as bejaardes met hul blou yskas
terwyl Hans en Mans nog in ons agterkop raas
die ice kleam man het als behalwe kaas, stroopwafel en stompot geure
en Carla-skat bel vir Jian-lief huistoe, met baie goeie rede?
sy bou legkaart maar van Kellogs-pap
en party slaap in dié item want hulle is moeg gestap
Mialize en Marlo lei ‘n koor wat graag op die verhoog wil wees
van ‘n atleet tot skrynwerker en vrou wat ‘n maatband lees
tot ‘n ballerina, verkeersbeampte en een wat wasgoed was
só het elkeen se beweging by die ander ingepas
‘n deur gaan oop, een bestuur en dan ‘n karate man
maar dan tuimel almal inmekaar met die laaste een se pannekoekpan
onse voorsitter was omtrent alleen gehekel
SW, ons vra jou pleinweg, wat?
wat meen jy, dit moet nou jou lippe slat?
ons dog nog ons droom
toe jy sê Laurika is jou persoon
“maak vol wat lieg is, maak lieg wat vol is”
en sy verduideliking sit ma’ ook die pot mis
“ek was in Worcester op skool, oukei.”
toe laat ons maar “wees net intelligent” gly
toe is hekels toe en ons moet almal wakker maak
wat van Biscoff-kondensmelk-sugarcrashes slaap
“hoed my as ek my gaan neerlê”
en die manne het dit bedoel
want buite, in hul tentjies, was die aand effens koel.
dag 3
PAM, PAM, PAM
Gaan die stokersang
Vroeg va’môre aan
Sweet caroline kry sommer haar dagsak
Om met geesdrif die sirkelroete aan te pak
Ons stap al langs die Hantam-plato
Eet, kyk uit oor Calvinia en sit-sit so
Ons bene was teen gamebreak al moeë
Want vroeg vanoggend rondom tien
Is die perfekte geleentheid vir skiet oopmaak gesien
En ons maermerries is oop
Want ons moet deur doringbosse loop
En die Vriendinne probeer hul frustrasies verwoord
Want dis dag drie en ons eet alweer brood
Teen half vyf klaar en ons was ons gewonde lyf
In ‘n halfmas stukkie stroom waarin die ys nog dryf
Romerige hoender cous-cous is gestook
En die eerstetoeriste koes-koes ook:
Iewers is daar wraakvuur, want hier trek rook
Toe skoutyd kom, was almal verstom
Die storie het net begin rol
Toe Putin almal wegbom
“dis te kort” het die ou toeriste gehuil
Toe doen hulle dit weer, maar moes karakters ruil
Dit was ‘n romans tussen Barbie en Ken
Gebaseer op ‘n grappie, onderbreek deur ‘n draffie
Van ‘n skaap met Burnt tights en Mountain Dew se paashaas
En toe hou die paartjie troue vir oulaas
Maar die dronk seerower wil dit stop
En In Cinderella se hart het Ken se naam geklop
En voor ons kon uitmaak wat aangaan, het ‘n bottle JC le Roux gepop
Ken en Cinderella het toe elope
Om met koue voete teenoor Barbie te cope
Cinderella kry geen silwer slipper, net ‘n plakkie
En die spoedkamera rapporteur steeds hierdie verhouding kannie waggie
‘n sleutel, koue wind en powerpuff girl
Was ook in die storielyn ingedril
Met items lees Lize uit haar Oumie se lewensboek
En die bui word bederf deur almal wat die gedroggie besoek
Stefan eet alweer ‘n vrot hoenderpastei
En moes met groot ongemak in sy ou bakkie ry
Die eerstetoeris manne het die dag se sirkelroete herhaal
Toe hulle in hul demonstrasie van veldties vang verdwaal
Jayden, sy vriend en sy Zef-week brille
Veroorsaak weer historiese gille
Not all that glitters is gold, moes hulle besin
… en dit sluit trompet-toilette in
Philip die pasiënt kry hoofpyn en buikpyn van ‘n ander kaliber
Hoespoepie-hondsdolheid-disco vinger
Gejik, gekrap, en Seesterretjie geïnfekteerde oor
En hardloop weg voor hy nog van swangerskap moet hoor.
dag 4
my nooi-in-‘n-naartjie-oranje en appelkoos
is hoe die son die skaam Karoo-oggend laat bloos
sal jy my by die Suiderkruis in die hemelruim kan kry
is die Red Sheep lirieke aan die dageraad gewy
my-nooi-in-‘n-naartjie-oranje het die vuur ook buite gebrand
sodat die dames uit die huis sal kom na die winterwonderland
bossies lemmetjiegroen, mint en bewolkte-dag-grys
só het die platobioom haar skoonheid vir ons gewys
dis Wifey Wednesday by die BTK
man is man, waarvoor meer sal ons vra?
ons het die Hantam se hoogste piek geklim
en oor die tempo van ons Stellenbosch lewens besin
toe maak al die groepies hulle sjokolades oop
en met verhoogde bloedsuiker stap ons vlink voort
tuna het ons aan gesmul by rotse van ‘n hawemuursoort
daarna 2 sentimeter dik grondboontjiebotterbrood
met afwaarts klim het die manne gedebatteer:
oor die onderwerp van die eeu kon hulle my leer
die vraag was: aeropress of bialetti?
met soveel argumente dat ekkie weet hoe ek dit hettie
die laaste lig het die Hantam weer in appelkoos bedek
en so betree ons die laaste kilo’s op ‘n plat jeep track
met die laat stap is damesskiet gekanselleer
maar min verstaaan en skiet sommer twee keer
eers jaag sy hom, maar toe draai die rolle om
en ons is herlaai met ‘drenalien voor die eindstreep kom
vinnig kry onse voorsitter sommer baie lekker
want toe gooi niemand hul rugsak op die trekker
in die donker nag stap Laurika en Inge voor
en die engelkoor wat hul toe hoor laat hul stop in hul spoor
so twee-honderd meter en ‘n bietjie terug
flikker teen bergsilhouette net kopflitslig
met geesdriftige vertel van stories oor die dag
is dit ‘n hemelse klank van stap en skaterlag
ons raak toe stil en eenvoudig bewoë
ligdraers op die berge: lewend voor ons oë
by Oom Francois se plaas kom ons aan half-ag
met hooibaal-sitplek, sirkustent en braaivleisvuur wat wag
skaaptjops, wors, sheba en pap is verslind
en ons kon selfs ‘n gaatjie vir karamelpoeding vind
kan jy glo? ná die driegangmaaltyd se gevreet
het Sigaret die hond (Philip) in sy binneste geweet
van iets op die spyskaart wat hy nog steeds wil eet
so tydens troepe kry hy sommer Sersant Slabber se boud beet
“lyk dit of ek lag” het Slabber vir van Zyl gevra
en hulle albei moes hul pose hou want toe sê van Zyl “ja”
verder het die items as volg geloop:
meneer, wanneer maak jou bottelstoor dan oop?
ja, nee, nee, ja, nee, nee, ja-nee
“pappie bly net hier” en toe’s ons omtrent klaar geslee
vir hekels wil Jakes by SW hoor
wat het hy bedoel met “net een kilo oor?”
en Philip sal seker vir lank in sy lewe onthou
dat as sy jou voethare liefhet, is sy jou trouvrou
dag 5
Marlo en Petrus gesels sesuur die oggend sommer baie lekke
en die dames hoor elke woord van hul kampvuurgesprekke
hulle praat die plaas wakker dat die skape en bokke begin blêr
en later is dit nie eers nodig vir die stokers se sêr
ons eet ribbetjies vir ontbyt en Mialize het regtig verjaar
toe ‘n sirkelroete tussen ses en veertien kilo’s ingevaar
ag, Oom Francois en sy lieflinghond Daisy
ons kan nie genoeg van sy stories kry nie
van kurktrekkers, aardvarkspore en korsmos
verwonder ons almal meer ‘n plein Karoo-bos
vir ons asemsonthalwe stop hy op die heuwel
ons ego’s het in sy oudag-gesondheid gesneuwel
hy vat ‘n ander roete berg op
en laat die slotte vir iets besonders stop
“bly agter as julle wil,” sonder die res
en hy wys hulle saggies ‘n kruisarendnes
by dié einste berg op was dit sy 165ste keer
en hy probeer om vir ons te leer
dis al hoe jy jou omgewing kan waardeer
by middagete verloor ons berghitte met reënwolk en konveksie
en almal hop met nou die aand se seesterretjie-oorinfeksie
daarna wou ek van vreugde fluit
want toe kom die rooi sangbundels uit
love is not a victory march
it’s a cold and it’s a broken hallelujah
dié het ons heel gepas in die koue gesing
en ons Skepper het ons van voor af bemin
damesskiet is op los gruis oop vir oulaas
seergeval koop Karla Rossouw ‘n stukkie plaas
OBS moes in nood haar wonde ontsmet
en haar dokter vat toe ‘n slukkie vir die pret
plaashuis uit die 1800s het ons besoek
en aandagtig geluister hoe die oom herroep:
mure van klei en sederhoutvloer
tot in hul solder het ons getoer
damesskiet foto’s blaas uit soos ballon ongeknoop
want om in winter van warm lae te stroop
kos meer as melktert vir omkoop
laaste aand van item en die program is volgelaai
skop hom af met Frikkie, Sarel, Gatiep en Meraai
Lighthouse gekus en lipstiek-Salomie-koor
en toe verloor SW amper sy spoor:
“Juané, weet jy wat hierdie lippe kan doen”
“nee, ek’s seker Lize weet [hoe jy soen]”
Thom was vir twee items ‘n gevaar
Nooi soek ‘n Booi kry ‘n wafelgranaat
en hy dag Kaptein kan vroeg met Blou Yskas baat
maar niks kon ons voorberei vir item van die jaar
geen rokerstem of Liefie, sit dit op die kaart
nie eers “Ouma, nou’s dit skande op sy huis”,
BTK meisies óf Willem in tights
ja, Weegskaal en Vriendinne was goed
selfs die laaitie wat ‘n troklift soek,
maar dit kon doodeenvoudig nie vergelyk
met Carla & Hannah se Yesterdie kyk
sewe maal ninja-wawiel-geflop
en net-net nie mekaar raakskop!
met hekels het ons net so gelag vir Jacques
wat vir sy seksie manne wou klere maak
“sit nader aan my, ek kan sien hoe jou beenhare groei”
SW moes hard werk om homself uit daai een te stoei
noem vir Carla Breërivier sommer leatherman
want manne, verklaar sy, ek is alles in een
“hoe ontpomp ek hom?” was Jakes gevra
hy het net oor die benzene-stofie gekla
Petrus sê: “SW was Simson; sterk soos ‘n leeu
daarom moes ek vir hom op die radio meeuw!”
dag 6
die laaste oggend is gewoonlik bittersoet
uitsien vir jou eie bed, maar ook jou toermaters groet
tent en kampmatras vir eers nie meer jou kooi
pak weg en laat dit tot innie bosch ontdooi
toesprake en trane rol soos branners
met die wegstuur van sewe maangangers
dankie Oom Hans vir die toer se reël
en geluk Jana en Inge wat ‘n BTK verjaarsdag deel
en dis vier kilo’s buswaarts wat ons aandurf
ons harte verfris al is ons velle skurf
Jian en Bertus maak gentleman’s race top twee
en ons is tyd vir laaste veldties voor Piketberg gegee
wraggies: êrens op pad nêrens en niks
sien ons immigrasie polisie en ons skrik
hulle vra na identifikasie van elkeen op die bus
om te sien wie onwettiglik in die land is
en onse Thommedaris het onseker rondgeskuifel
maar hulle skat hom ‘n Afrikaner sonder twyfel
by Terrash het Ryan eersteplek gevat
ons lek ons borde leeg net voor die huispad
op die bus word daar ge-One Direction en Riana Nel
van ABBA & Afrikaanse treffers kan ons ook vertel
en teen skemer sing ons nog ‘n toer is verstreke,
blou oor die volgende akademie-weke
so ek kan nou ‘n slot in my paarrymskema skryf
maar ek laat dit vir Leipoldt om die nostalgie in te vryf:
“’n handvol gruis en gedroogde blare
vertel soveel meer van die wonderjare
in my liewe lekker Hantam-wyk
waboom-blare Ghnarrabos-blare
arm eergister en nou skatryk!”