Language:
SEARCH
  • Onlangse bydraes

  • Kategorieë

  • Argiewe

Wenke

Voordat jy weggaan

Dinsdag, November 30th, 2021

Die Desembervakansie is om die draai en na die afgelope jaar het ons almal `n week of twee weg nodig. Maar voordat jy gaan is daar `n paar takies wat jy nou al kan afhandel sodat jou terugkoms in Januarie pynloos is. Hier is `n paar wenke:

    1. Aktiveer die Out of Office-funksie op jou sun.ac.za Outlook-posbus en dui aan wanneer jy weer beskikbaar sal wees indien iemand jou moet kontak. Dui ook aan wie die verantwoordelike persoon sal wees gedurende die tydperk wat jy weg is en sit die persoon se e-posadres by op die Out of Office-boodskap.
    2. Maak seker dat enige werkverwante data toeganklik is vir jou kollegas terwyl jy weg is. Moet egter onder geen omstandighede jou wagwoord vir kollegas gee nie aangesien dit `n sekuriteitsrisiko skep.
    3. Indien jou sun-wagwoord moontlik kan verval gedurende die vakansie, verander dit eerder voordat jy weggaan. As dit verval terwyl jy weg is, kan jy uit jou rekening gesluit word en dit onnodige stres veroorsaak wanneer jy dit moet heraktiveer in Januarie. 
    4. Indien jy gedurende die vakansie ’n phishing e-pos ontvang en op skakels gekliek het of jou gebruikersnaam en wagwoord erens suspisieus ingevul het, verander asb. dadelik jou wagwoord by www.sun.ac.za/password. Teken ook ’n versoek aan op die ICT Partner Portal sodat jou toestel nagegaan word na die vakansie. Onthou dat jy ook self spam kan aanmeld met Microsoft se Report message funksionaliteit in Outlook.
    5. Informasietegnologie sluit, soos die res van die Universiteit op 24 Desember en maak weer 3 Januarie oop. Indien moontlik, probeer jou versoeke so vroeg as moontlik aanmeld voor jy weggaan.  Indien jy `n kritiese probleem het, kan ons jou moontlik nie `n dag voor die tyd of op die laaste Vrydag help nie aangesien verskaffers ook sluit gedurende die feesseisoen.

Hoe om `n skermknip te maak

Dinsdag, November 2nd, 2021

Die Engelse gesegde lui “A picture is worth a thousand words” en selfs in ‘n tegniese omgewing soos Informasie Tegnologie is dit van pas. Hoe dikwels het jy nie per e-pos of foon al gesukkel  om aan ‘n tegnikus te verduidelik waarmee `n probleem het op jou rekenaar nie?

Daar is ‘n maklike manier om die frustrasie uit te skakel en mens noem dit ‘n skermknip. Baie van ons gebruik dit reeds gereeld op ons selfone om prentjies of grafika met ons familie of vriende te deel, maar dit kan besonder nuttig wees as jy vir ‘n IT-tegnikus wil ‘n foutboodskap wil wys of iets op jou skerm. As jy `n versoek aan teken op die ICT Partner Portal en ‘n skermknip insluit maak dit die probleem veel makliker om uit te rafel. Die tegnikus sien dadelik die foutboodskap en kan na ‘n oplossing begin soek. 

Reg, so hoe maak jy `n skermknip? Jy’t twee opsies: 

  1. In Windows 10 kan jy die volgende druk Shift+Windows knoppie+S en dit sal die Snip & Sketch toepassing vir jou oopmaak.
  2. Jy kan ook Snip & Sketch in die soekveld intik  (onder links langs die Windows-ikoon)

Vir `n volledige verduideliking van hou hierdie handige toepassing werk, lees gerus die span op ZDNet se stap-vir-stap verduideliking,

So, volgende keer as jy `n versoek aanteken vir ons tegnici, hoekom probeer jy nie Snip & Sketch nie? Buitendien, dis altyd beter om te wys en nie te verduidelik nie.  

[Inligting verskaf deur George Whitehead]

Hoekom is kubersekuriteit belangrik?

Dinsdag, Oktober 5th, 2021

Kubersekuriteit is die vaardigheid en vermoë om netwerke, toestelle en data van onwettige toegang op kriminele gebruik te beskerm en die praktyk om vertroulikheid, integriteit en die beskikbaarheid van inligting te waarborg. 

Kommunikasie, vervoer, handel en geneeskunde is slegs enkele areas wat afhanklik is van rekenaars en die Internet. `n Groot hoeveelheid van jou persoonlike inligting word op jou slimfoon, rekenaar, tablet of elders op iemand anders se stelsels gestoor. Die vermoë en kennis om jou gestoorde inligting te kan beskerm is van kardinale belang nie net vir jou as individu nie, maar ook vir jou organisasie en kollegas.

Het jy geweet dat:

  • Vanaf 2021, vind daar elke 11 sekondes `n losprysware-aanval (ransomware). In 2019 was dit elke 39 sekondes, `n duidelike toename.
  • 43% van kuberaanvalle teiken klein besighede. Hierdie aanvalle het met 400% gestyg sedert die begin van COVID. 

Amerika se Cybersecurity and Infrastructure Security Agency het `n versameling wenkblaaie beskikbaar gestel vir algemene gebruik. Hierdie aflaaibare PDF-dokumente bevat al die inligting wat jy benodig om jouself te beskerm in `n handige, kompakte formaat.

Meer wenke en hulpbronne kan hier verkry word. 

[BRON:  Cybersecurity and Infrastructure Security Agency, United States Government

(English) Cybersecurity Awareness Month: Creating strong passwords

Dinsdag, Oktober 5th, 2021

Jammer, hierdie bladsy is nie in Afrikaans beskikbaar nie.

Hoe om `n phishing e-pos uit te ken

Dinsdag, Oktober 5th, 2021

Ons kan jou nie teen elke phishing e-pos waarsku nie – daar is bykans elke dag ʼn nuwe variasie. Die enigste persoon wat jou kan beskerm teen phishing-pogings en identiteitsdiefstal, is jyself. Maar, ʼn goeie begin is om te leer om ʼn gevaarlike e-pos uit te ken deur meer oplettend te wees. Kyk uit vir tipiese kenmerke en jou kans om ʼn slagoffer te wees, sal verminder.

phishme_how_to_spot_a_phishTipiese kenmerke

1. Bekende maatskappye as lokaas
Phishing e-posse word gelyktydig uitgestuur na duisende e-posse en dikwels weet die persoon wat dit stuur nie eers wie jy is nie.  Indien jy geen verbintenis het met die maatskappy waarvandaan die e-pos kom nie, is dit waarskynlik vervals.  Byvoorbeeld, as die e-pos deur ABSA gestuur is en jy is ʼn Standard Bank kliënt. Sien ook ons lys van maatskappye wat tipies gebruik word vir phishing onder.

2. Spelling en taalgebruik
Onvanpaste spelling en taalgebruik is gewoonlik ʼn duidelike aanduiding. Kyk uit vir voor-die-hand-liggende spelfoute. 

3. Gebrek aan kliënte-inligting
Phishing e-posse se aanhef is altyd generies. Byvoorbeeld, die e-pos spreek jou aan as “ABSA customer” of “Dear user”, ens. Indien die maatskappy jou werklik wou inlig oor jou foutiewe rekening, sou hulle na jou rekening-inligting of naam in die e-pos verwys het. ʼn Maatskappy sou die moeite doen om hulle kliënt aan te spreek op sy naam en sou hom ook nie vra vir sy inligting nie. Hulle het reeds al jou data. 

4. Spertye/Dringendheid
Phishing e-posse dring daarop aan dat jy dadelik reageer of gee vir jou ʼn kort spertyd. As gevolg van hierdie dringendheid, word jy onder druk geplaas om te reageer voordat jy behoorlik kans gehad het om die e-pos te bestudeer. By voorbeeld, dit dring aan dat jy binne 24 uur aanteken om jou bankdetails te bevestig of jou rekening word gesluit. 

5. Vyandig-gesinde skakels
Deesdae is kuberkriminele al slimmer en steek hulle die werklike URL waarheen skakels gaan beter weg. Maar soms sal jy sien dat die URL wys na ʼn adres wat glad nie verwant is of lyk soos die maatskappy s’n nie. Beweeg jou muis oor die skakel en kyk na die adres wat gewys word. Is dit die maatskappy se regte webwerfadres? Indien nie, is dit ʼn phishing e-pos.

6. Aanhegsels
Phishing e-posse het soms ook aanhegsels wat malware bevat. Indien jy dit oopmaak, installeer dit ʼn klein programmetjie op jou rekenaar waarmee kuberkrakers toegang tot jou rekenaar en inligting verkry. 

Tipiese phishing onderwerpe

• Probleme met rekeninge, byvoorbeeld ʼn rekening of wagwoord wat verval, gekraak is of inligting wat skielik verander het. 
• Kredietkaarte wat verval, gesteel word, ʼn duplikaat kredietkaart of kredietkaarttranssaksies. 
• Bevestiging van bestellings. Byvoorbeeld ʼn versoek om aan te teken en onlangse bestellings of transaksies te bevestig voordat dit afgelewer kan word. 
• Kompetisies waar jy ʼn prys gewen het of iets gratis kry. Beide Woolworths en Pick ‘n Pay is al gebruik in phishing e-posse om hul kliënte te lok om persoonlike inligting te gee. 

Maatskappye wat gebruik word vir phishing

• Enige bekende bank. ABSA en Standard Bank is beide populêre keuses in Suid-Afrika
• Versekeringsmaatskappye, byvoorbeeld Outsurance.
• Internet diensverskaffers
Apple of Microsoft (wat beweer dat jou rekening opgeskort is)
• E-pos verskaffers, byvoorbeeld Gmail of Yahoo
• SARS. (Veral dié tyd van die jaar
DHL of enige afleweringsmaatskappy wat beweer hulle het ʼn pakkie vir jou.
• Mediese fondse, byvoorbeeld, Discovery.
• Jou maatskappy se IT-afdeling
• Casino’s en loterye
• Aanlyn-afspraak webwerwe
• Gewilde webwerwe soos Facebook, MySpace, PayPal, eBay, Microsoft, Apple, Hotmail, YouTube, ens.

ʼn Paar wenke om jou veilig te hou

Moenie  op ʼn skakel kliek as jy onseker is nie. Gaan eerder na die webwerf deur die maatskappy se webadres in te tik. Byvoorbeeld, tik http://www.absa.co.za in jou webblaaier en teken aan op die amptelike webwerf, in plaas van om te kliek op “ABSA URL” in die e-pos.
Moet nooit persoonlike inligting per e-pos stuur nie. Indien ʼn maatskappy jou persoonlike inligting vra, gaan direk na hul webwerf en teken aan op jou rekening soos altyd. As daar ʼn probleem is, behoort daar ʼn kennisgewing van jou bank te wees. 
• As jy nogsteeds onseker is oor die status van jou rekening of bekommerd is oor jou persoonlike inligting, kontak die maatskappy direk d.m.v. die e-posadres op hul webwerf, telefonies of besoek jou plaaslike tak. 
• Vee die e-pos uit, moenie op die skakels kliek nie en moenie inligting invul nie.
Indien jy reeds jou inligting ingevul het, verander dadelik jou wagwoord of PIN en kontak die instelling om hulle in kennis te stel.
•  Om gemorspos of phishing e-pos aan te meld, 
stuur ʼn e-pos aan sysadm@sun.ac.za met SPAM as onderwerp met die e-pos aangeheg. IT stelseladministrateurs kan dan die e-pos blok en sodoende ook ander personeel daarteen beskerm.

[BRON: www.computerhope.com]

 

© 2013-2022 Disclaimer: The views and opinions expressed in this page are strictly those of the page author(s) and content contributor(s). The contents of this page have not been reviewed or approved by Stellenbosch University.